Aż 44% młodych osób doświadcza przemocy psychicznej, a 48% – fizycznej. O tym, jak Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje temu przeciwdziałać, mówili w Krakowie wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz, posłanka i wiceprzewodnicząca Klubu Parlamentarnego Lewicy Daria Gosek-Popiołek oraz wicewojewoda i współprzewodniczący Nowej Lewicy w Małopolsce Ryszard Śmiałek.
– Wizytę w Krakowie zaczęłam od spotkania z dyrektorkami i dyrektorami szkół – mówiła wiceministra Piechna-Więckiewicz. – Ten tydzień to nie tylko symboliczny początek roku szkolnego, ale też moment, w którym budujemy relacje i klimat szkoły. Przemoc to dziś główna przyczyna kryzysów psychicznych wśród dzieci i młodzieży – dodała wiceministra. – Uczniowie mówią mi wprost: to temat tabu, dorośli często nie wiedzą, jak im pomóc. Musimy to zmienić.
Podczas konferencji prasowej przed Urzędem Wojewódzkim w Krakowie, przedstawiono główne elementy rządowego planu: „Tydzień Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej” w szkołach i „Tydzień Budowania Relacji” w przedszkolach. To działania edukacyjne o charakterze cyklicznym, które mają wspierać szkoły w budowaniu bezpiecznego i wspierającego środowiska nauki.
Organizacje pozarządowe partnerem w walce z przemocą
MEN przygotowało pakiet materiałów dla szkół: scenariusze zajęć, kompendia wiedzy oraz instrukcje reagowania na przemoc. Do współpracy zaproszono Instytut Badań Edukacyjnych, ORE, NASK, ale także organizacje społeczne, m.in. Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, Fundację GrowSPACE, Fundację UNAWEZA, Fundację Szkoła z Klasą, Fundację Nie widać mnie i Fundację Instytut Edukacji Pozytywnej.
– Przez wiele lat politycy ignorowali problem przemocy w szkołach, uznając go za „lewicowy wymysł” – mówiła posłanka Daria Gosek-Popiołek. – Tymczasem to właśnie organizacje pozarządowe robiły przez ten czas ogromną pracę: edukowały nauczycieli, rodziców, dzieci i młodzież. Dziś ich doświadczenie jest dla nas bezcenne i chcemy tę współpracę wzmacniać. Zależy nam, by dzieci czuły się w szkołach bezpiecznie, a dorośli – rodzice i nauczyciele – wiedzieli, jak reagować i jak wspierać młodych ludzi. – podkreślała posłanka.
Nowa platforma diagnostyczna: dane, które pomogą reagować
Szkoły w całym kraju otrzymają dostęp do nowej platformy diagnostycznej, opracowywanej przez trzy lata w ramach pilotażu MEN. Narzędzie, które kosztowało 2,5 mln zł, pozwala zbierać anonimowe dane od uczniów, rodziców i nauczycieli.
– Dzięki platformie dyrektorzy szkół otrzymają realne informacje o problemach w ich placówkach i rekomendacje działań – tłumaczyła Paulina Piechna-Więckiewicz. – Zebrane dane pozwolą też projektować skuteczne programy profilaktyczne i regulacje – zarówno na poziomie lokalnym, jak i krajowym. Narzędzie będzie testowane przez rok, a jeśli się sprawdzi, zostanie wprowadzone na stałe. – zapowiedziała wiceministra edukacji.
Wsparcie dla studentów – nowe środki na akademiki
Wicewojewoda Ryszard Śmiałek zwrócił uwagę, że wysokie koszty życia w Krakowie uniemożliwiają wielu młodym osobom kontynuowanie nauki. – Około 40% studentów rezygnuje po pierwszym roku, często z powodów finansowych. Minister z Nowej Lewicy, Marcin Kulasek uruchomił rekordowe środki na akademiki. To nie są jeszcze darmowe miejsca, ale robimy ważny krok w stronę ich powszechnej dostępności. To kluczowe dla wyrównywania szans. – zapowiedział wicewojewoda.
Kolejne kroki – prace międzyresortowe i wspólne rekomendacje
W najbliższych dniach odbędą się spotkania z przedstawicielami Rzecznika Praw Dziecka, Rzecznika Praw Obywatelskich, organizacji młodzieżowych i związków zawodowych. Celem jest opracowanie wspólnych rekomendacji i dalszych działań przeciwdziałających przemocy w szkołach. Profilaktyka przemocy rówieśniczej znalazła się wśród kierunków polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2025/2026, obok zdrowia psychicznego uczniów i uczennic.
– Nie możemy zostawić dzieci samych z tym problemem. Chcemy systemowo wspierać szkoły i lokalne społeczności w budowaniu dobrych, wspierających relacji – podsumowała Paulina Piechna-Więckiewicz.